चालू घडामोडी सराव परीक्षा 04

व्हेनेझुएलाच्या लोकांच्या लोकशाही हक्कांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि हुकूमशाहीतून लोकशाहीकडे न्याय्य आणि शांततापूर्ण संक्रमण साध्य करण्यासाठी तिच्या संघर्षासाठी तिच्या अथक कार्याबद्दल तिला 2025 चा नोबेल शांतता पुरस्कार देण्यात आला आहे.

आसामची अर्थव्यवस्था तळागाळात मजबूत करण्याचे उद्धिष्ट
ओरुणोदोई 3.0, गरीब कुटुंबाना दरमहा रु. 1250 आणि LPG सबसिडी देत आहे.

ओडिशा:
• स्थापना : 01 एप्रिल 1936
• मुख्यमंत्री : मोहन चरण माझी
• राज्यपाल: हरी बाबू कंभापती
• राजधानी: भुवनेश्वर
राष्ट्रीय उद्यान:
• भितरकानिक
• सिमलीपाल
• नंदनकणन
महत्वाची धरणे:
• हिराकूड
• मंदिरा
• काला
• इंद्रावती

स्पर्धा ठिकाण: ओकाडा, मनिला, फिलिपिन्स
स्पर्धा नाव: मिसेस युनिव्हर्स 2025
48 वी आवृत्ती
ही विवाहित महिलांसाठी सर्वात जुनी स्पर्धा
शेरी सिंग ह्या नवी दिल्लीच्या रहिवाशी आहेत. (जन्म – उत्तरप्रदेश)
विजेता : भारत – शेरी सिंग
उपविजेता :सेंट पिटर्सबर्ग

मिसेस वर्ल्ड 2025 – त्शेगो गेलाई
मिसेस युनिव्हर्स 2025 – अंजीला स्वामी
72 वी मिस वर्ल्ड 2025 – ओपल सुचत चुअंगश्री (थायलंड)
मिसेस अर्थ इंटरनॅशनल 2025 – विधू इशिका
मिस इंडिया 2025 – मानिका विश्वकर्मा
भारताचा पहिला मिसेस युनिव्हर्स क्राउन – शेरी सिंग

भारतातील सर्वात सुरक्षित शहरे
1. कोलकाता
2. हैदराबाद
3. पुणे
4. मुंबई
5. कोईम्बतूर

केरळ:
• स्थापना: 01 नोव्हेंबर 1956
• मुख्यमंत्री: पिनराई विजयन
• राज्यपाल: राजेंद्र आर्लेकर
• राजधानी: तिरुवनंतपूरम
राष्ट्रीय उद्यान:
• इरवीकुलम
• मठिकेतन
• अनमुडी
• पामबदुम
• पेरियार
• सायलंट व्हॅली
महत्वाची धरणे:
• इडुक्की
• मालमपुझा
• पेची
• कुंडाला

70 वे फिल्मफेयर पुरस्कार 2025
• जाहीर – 11 ऑक्टोबर 2025
• ठिकाण – अहमदाबाद
• पुरस्काराची सुरुवात – 1954
• सर्वोत्कृष्ट चित्रपट – लापता लेडीज
• सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक – किरण राव
• सर्वोत्कृष्ट अभिनेता – अभिषेक बच्चन व कार्तिक आर्यन
• सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री – आलिया भट्ट

अलीकडेच झालेले नवीन पंतप्रधान
• सुदान – कामिल अल-तय्यब इद्रिस
• पोर्तुगाल – लुईस मोंटेनेग्रो
• युक्रेन – युलिया स्वेरिडेन्को
• रवांडा – जस्टिन नसेनगीयुमवा
• म्यानमार – यु न्यो सॉ
• जमैका – अँड्र्यू हॉलनेस
• थायलंड – अनुतीन चार्नविराकुल
• फ्रांस – सेबॅस्टिन लेकोरनु
• जपान – साने ताकाची
• ऑस्ट्रेलिया – अँथनी अल्बनीसी
• सिंगापूर – लॉरेन्स वोंग
• येमेन – सालेम बिन ब्रेक

• ग्राहक, उद्योग आणि नियामक यांच्यात मानकीकरणाचे महत्व याबद्दल जागरूकता निर्माण करणे हे या दिवसाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.

Books and Authors
• Mother Mary Comes to Me – अरुंधती रॉय
• The Chola Tigers – The Avengers of Somnath – अमिश त्रिपाठी
• Operation Sindoor: The Untold Story of India’s Deep Strike Inside Pakistan – KJS भिल्लन
• Different But No Less – अनुपम खेर
• Demography, Representation, Delimotation: The North-South Divide in India – रवी के मिश्रा
• ‘Dapan: Stories of Kashmir’s Struggle – इस्पिता चक्रवर्ती
• ‘Bharat Ratna Bhupen Hazarika’ – अनुराधा शर्मा
• Democracy’s Heartland: Inside the Battle for Power in South Asia – एस. वाय. कुरेशी
• After Me, Chaos: Astrology in the Mughal Empire – एम. जे. अकबर
• Wings of Valor – स्वप्नील पांडे
• Justice Denied Justice Lost – कांचन चक्रवर्ती
• In Praise of Coalition Polities – मनोज के झा

नोबल पारितोषिक 2025:
भौतिकशास्त्र:
i) जॉन एम. मार्टिनीस
ii) मिशेल डेव्हरेट
iii) जॉन क्लार्क
रसायनशास्त्र:
i) उमर एम. याघी
ii) सुसुमु कितागवा
iii) रिचर्ड रॉब्सन
आर्थिक विज्ञान:
i) जोएल मोकिर
ii) फिलिप अघिओन
iii) पीटर हॉविट
शरीरविज्ञान किंवा औषध:
i) मेरी ई. ब्रूनको
ii) फ्रेड रॅम्सडेल
iii) शिमोन साकागुची
साहित्य:
i) लास्झलो क्रॅस्नाहोरकाई
शांतता:
i) मारिया कोरीना मचाडो

नवीन पंतप्रधान – 2025
• सुदान – कामिल अल-तय्यब इद्रिस
• पोर्तुगाल – लुईस मोंटेनेग्रो
• युक्रेन – युलिया स्वेरिडेन्को
• रवांडा – जस्टिन नसेनगीयुमवा
• म्यानमार – यु न्यो सॉ
• जमैका – अँड्र्यू हॉलनेस
• थायलंड – अनुतीन चार्नविराकुल
• फ्रांस – सेबॅस्टिन लेकोरनु
• जपान – साने ताकाची
• ऑस्ट्रेलिया – अँथनी अल्बनीसी
• सिंगापूर – लॉरेन्स वोंग
• येमेन – सालेम बिन ब्रेक
• मादागास्कर – रुपीन फॉर्चुनाट झाफीसाम्बो

• हा दिवस भारताचे माजी राष्ट्रपती आणि महान शास्त्रज्ञ डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या शिक्षणाप्रती असलेल्या योगदानाला आणि तरुणांबद्दलच्या प्रेमाला आदरांजली म्हणून साजरा केला जातो.
• उद्दिष्ट: हा दिवस जगभरातील विद्यार्थ्यांना त्यांच्या भविष्यातील भूमिकेची जाणीव करून देतो आणि शिक्षणाचे महत्त्व अधोरेखित करतो.
• थिम: “Empowering Students as Agents of Innovation and Change”

देश व नवीन राष्ट्रपती:
• जॉर्जिया – मिखाईल कावेलश्विली
• लेबनॉन – जोसेफ औन
• क्रोएशिया – झोरान मिलानोविक
• बेलारूस – अलेक्झांडर लुकाशेन्को
• नामिबिया – नेतुम्बो नंदी-नदाईवाह
• रोमानिया – निकूसर डॅन
• इक्वेडोर – डॅनिअल नोबोआ
• पोर्तुगाल – मार्सेलो रेबेलो डी सौसा
• दक्षिण कोरिया – ली जे-म्यून्ग
• गयाना – मोहंम्मद इरफान अली
• शेशेल्स – पॅट्रिक हार्मिनि

World Bank – जागतिक बँक
• स्थापना : जुलै 1944
• मुख्यालय: वॉशिंग्टन डीसी
• अध्यक्ष – अजय बंगा
• MD & CFO: अंशुला कांत
• मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ – इंद्रमित गिल
• सदस्य देश: 189

• भारतातील पहिली स्वदेशी माध्यम मशीन गन कोणाद्वारे विकसित – Lokesh Machines Ltd.
• आंतरराष्ट्रीय सीमेवर अँटी-ड्रोन प्रणाली तैनात करणारे भारतातील पहिले राज्य – पंजाब
• सेमीकंडक्टर धोरणाला मान्यता देणारे पहिले भारतीय राज्य – गुजरात
• भारतातील पहिली हायड्रोजनवर चालणारी ट्रेन कोणत्या मार्गावर – जिंद – सोनिपत
• सौर उर्जेवर चालणारे भारतातील पहिले विधानसभा असलेले कोणते राज्य बनले – दिल्ली
• व्हाट्सअप द्वारे प्रशासन सेवा सुरु करणारे जगातील पहिले राज्य – आंध्रप्रदेश
• भारतातील पहिली रॉकेट 3D प्रिंटिंग सुविधा – Agnikul Cosmos द्वारे
• भारतातील पहिली सेंट्रल टिशू बँक कोठे सुरु – दिल्ली
• भारतातील पहिला अधिकृत बालविवाह मुक्त जिल्हा – बालोद
• भारतातील पहिले झोपडपट्टीमुक्त शहर – चंदीगड
• संपूर्ण डिजिटल साक्षरता प्राप्त करणारे भारतातील पहिले राज्य – केरळ
• जगातील पहिल्या ऊर्जा पारेषण पार्कचे उदघाटन – तेलंगणा
• पहिल्या परदेशातील अटल इनोव्हेशन सेंटरचे उदघाटन – यूएई
• जगातील पहिले सिरॅमिक कचरा पार्क – उत्तरप्रदेश
• धावत्या ट्रेनमध्ये एटीएम असलेली भारतातील पहिली एक्स्प्रेस – पंचवटी एक्स्प्रेस
• देशातील ‘पहिले महिला टुरिस्ट फ्रेंडली राज्य’ – केरळ
• बाळंतपणादरम्यान माता मृत्यू शून्य करणारा भारतातील पहिला केंद्रशासित प्रदेश – पद्दुचेरी
• हिम बिबट्यांच्या लोखसंख्येचा संपूर्ण अंदाज घेणारे पहिले राज्य – हिमाचल प्रदेश
• भारतातील पहिली चित्ता सफारी कोणत्या राष्ट्रीय उद्यानात – कुनो राष्ट्रीय उद्यान
• भारतातील पहिली सर्व मुलींची सैनिक शाळा – वृंदावन
• भारतातील पहिले गाय अभयारण्य – उत्तरप्रदेश
• भारतातील पहिले पूर्णपणे सौरऊर्जेवर चालणारे प्राणिसंग्रहालय – बनरघट्टा बायोलॉजिकल पार्क
• भारतातील पहिले कार्बन-न्यूट्रल स्पोर्ट्स सिटी – कोची, केरळ
• प्रथमच ‘रोड सेफ्टी फोर्स’ची स्थापना – पंजाब
• उत्तर भारतातील पहिली मानवी DNA बँक- बनारस हिंदू विद्यापीठ
• समान नागरी संहिता विधेयक मंजूर करणारे पहिले राज्य – उत्तराखंड
• भारतातील पहिले पूर्णपणे डिजिटल विमानतळ – नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, महाराष्ट्र

• जुन्या मैत्री स्टेशनची जागा हे स्टेशन बांधले जात आहे आणि सौर आणि पवन ऊर्जा सारख्या अक्षय ऊर्जा स्रोतांवर आधारित एक आधुनिक, हरित संशोधन केंद्र बनवण्याची योजना आहे.
• उद्देश: विद्यमान मैत्री स्टेशन बदलणे आणि संशोधकांसाठी एक आधुनिक, पर्यावरणपूरक केंद्र प्रदान करणे.

तामिळनाडूचे जैवविविधता वारसा स्थळ:
i) कोड्यार टेकड्या
ii) कांजिरानकुलाम पक्षी अभयारण्य क्षेत्र
iii) वेल्लीमलाई टेकडी
iv) नागमलाई टेकडी

• 2016 च्या रिओ ऑलिम्पिकमध्ये रौप्य पदक
• 2020 च्या टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये कांस्यपदक
पुरस्कार
• अर्जुन पुरस्कार – 2013
• पद्मश्री – 1015
• मेजर ध्यानचंद खेलरत्न पुरस्कार – 2016
• पद्मभूषण – 2020

• या दिवसाचा उद्देश गरिबीत जगणाऱ्या लोकांमधील आणि समाजातील संवाद वाढवणे आणि सर्व प्रकारची गरिबी समाप्त करण्याच्या गरजेबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आहे.
• Theme: ending social and institutional maltreatment by ensuring respect and effective support for families.

विविध स्पर्धा व विजेता देश/व्यक्ती
• ड्युरँड कप 2025 – NorthEast United
• SAFF under 17 महिला अजिंक्यपद स्पर्धा 2025 – भारत
• US Open टेनिस 2025 पुरुष एकेरी – कार्लोस अल्काराझ
• US Open टेनिस 2025 महिला एकेरी – आर्यना सबालेंका
• 2025 चा पुरुष हॉकी आशिया कप – भारत
• महिला आशिया हॉकी विश्वचषक 2025 – चीन
• FIDE महिला ग्रँड स्विस 2025 – वैशाली रमेशबाबू
• बॅलन डी’ओर 2025 पुरुष – उस्माने डिम्बले
• बॅलन डी’ओर 2025 महिला – एताना बोनमाटी
• महिला अंध फुटबॉल विश्वचषक 2025 – अर्जेंटिना