Photo of White Beach in Boracay, Philippines

महाराष्ट्र गट-क परीक्षा अभ्यासक्रम । MPSC Group-C Syllabus

This Article Contains

महाराष्ट्र गट क सेवा परीक्षा एकूण दोन टप्यांत घेण्यात येते.

  1. पूर्व परीक्षा – 100 गुण
  2. मुख्य परीक्षा – 200 गुण

मुख्य परीक्षेत पेपर क्र.1 संयुक्त प्रकारचा व पेपर क्र.2 स्वतंत्र प्रकारचा असतो.

महाराष्ट्र गट क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा । MPSC Group C Prelim Syllabus:

या परीक्षेत सामान्य क्षमता चाचणी विषयाची 100 गुणांची परीक्षा घेण्यात येते. या परीक्षेचा दर्जा बारावी असून ही परीक्षा वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रकारची असते. या परीक्षेसाठी एक तासाचा वेळ असतो.

MPSC Group C Pre

महाराष्ट्र गट क सेवा पूर्व परीक्षा अभ्यासक्रम । MPSC Group C Preliminary Syllabus:

चालू घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील.

नागरिकशास्त्र – भारताच्या घटनेचा प्राथमिक अभ्यास, राज्य व्यवस्थापन (प्रशासन), ग्राम व्यवस्थापन (प्रशासन).

इतिहास – आधुनिक भारताचा विशेषतः महाराष्ट्राचा इतिहास.

भूगोल – (महाराष्ट्राच्या भूगोलाच्या विशेष अभ्यासासह) – पृथ्वी, जगातील विभाग, अक्षांश-रेखांश, महाराष्ट्रातील जमिनीचे प्रकार, पर्जन्यमान, प्रमुख पिके, शहरे, नद्या, उद्योगधंदे, इत्यादी.

अर्थव्यवस्था :

भारतातील अर्थव्यवस्था – राष्ट्रीय उत्पन्न, शेती, उद्योग, परकीय व्यापार, बँकिंग, लोकसंख्या, दारिद्र्य व बेरोजगारी, मुद्रा आणि राजकोषीय नीती, इत्यादी.

शासकीय अर्थव्यवस्था – अर्थसंकल्प, लेखा, लेखापरीक्षण, इत्यादी.

सामान्य विज्ञान – भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry), प्राणिशास्त्र (Zoology), वनस्पतीशास्त्र (Botany), आरोग्यशास्त्र (Hygiene)

बुद्धिमापन चाचणी व अंकगणित:

बुद्धिमापन चाचणी – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न.

अंकगणित – बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, दशांश अपूर्णांक व टक्केवारी.

महाराष्ट्र गट-क सेवा मुख्य परीक्षा | MPSC Group C Mains Examination Syllabus:

येथे उद्योग निरीक्षक, उद्योग संचालनालय (Industries Inspector), दुय्यम निरीक्षक, राज्य उत्पादन शुल्क (Excise Sub Inspector), तांत्रिक सहाय्यक, विमा संचालनालय (Technical Assistant, Directorate of Insurance), कर सहाय्यक (Tax Assistant), लिपिक-टंकलेखक (Clerk-Typist) पदांच्या मुख्य परीक्षेचा अभ्यासक्रम दिला आहे.

मुख्य परीक्षेमध्ये पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा असतो तर पेपर 2 हा प्रत्येक पदासाठी वेगवेगळा असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात.

A. दुय्यम निरीक्षक, राज्य उत्पादन शुल्क, गट-क (मुख्य) परीक्षा । Excise Sub Inspector Mains Exam:

दुय्यम निरीक्षक, राज्य उत्पादन शुल्क, गट-क (मुख्य) परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा व पेपर 2 हा स्वतंत्र पेपर असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात.

ESI Mains Exam Papers

दुय्यम निरीक्षक, राज्य उत्पादन शुल्क, मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम । Excise Sub Inspector Mains Syllabus:

खाली दुय्यम निरीक्षक, राज्य उत्पादन शुल्क, मुख्य परीक्षेचा दोन्ही पेपरचा अभ्यासक्रम दिला आहे.

The syllabus for Excise Sub Inspector (ESI) mains exam for paper 1 and paper 2 is given below.

पेपर क्र. 1
  1. मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.
  2. इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, Use of Idioms and phrases & their meaning and comprehension of passage.
पेपर क्र. 2
  1. चालू घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील.
  2. बुद्धिमापन चाचणी – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न.
  3. भारतीय राज्यघटना – घटना कशी तयार झाली आणि घटनेच्या प्रस्तावनेमागची भूमिका व तत्वे, घटनेची महत्वाची कलमे/ठळक वैशिष्ट्ये, केंद्र व राज्य संबंध, निधर्मी राज्य, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे-शिक्षण, युनिफॉर्म सिव्हिल कोड, स्वतंत्र न्यायपालिका, राज्यपाल, मुख्यमंत्री व मंत्रिमंडळ-Role, अधिकार व कार्य, राज्य विधिमंडळ-विधानसभा, विधानपरिषद व त्यांचे सदस्य, अधिकार, कार्य व Role, विधी समित्या.
  4. माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015
  5. संगणक व माहिती तंत्रज्ञान – आधुनिक समाजातील संगणकाची भूमिका, वेगवेगळ्या क्षेत्रातील जीवनात संगणकाचा वापर, दाता कम्युनिकेशन, नेटवर्किंग आणि वेब टेक्नॉलॉजी, सायबर गुन्हे व त्यावरील प्रतिबंध, नवीन उद्योग म्हणून माहिती तंत्रज्ञानाचा निरनिराळ्या सेवा सुविधांची माहिती मिळवण्यासाठी होणार उपयोग, भारतातील माहिती तंत्रज्ञान उद्योगाची वाढ व त्याचा दर्जा, शासनाचे कार्यक्रम – जसे मीडिया लॅब आशिया, विद्या वाहिनी, ज्ञान वाहिनी, सामूहिक माहिती केंद्र इत्यादी, माहिती तंत्रज्ञान उद्योगातील मूलभूत प्रश्न व त्याचे भवितव्य.
  6. मानवी हक्क व जबाबदाऱ्या – संकल्पना – आंतरराष्ट्रीय मानवी हक्क मानक, त्यासंदर्भातील भारतीय राज्यघटनेतील तरतूद, भारतातील मानवी हक्क व जबाबदाऱ्या यंत्रणेची अंमलबजावणी व संरक्षण, भारतातील मानवी हक्क चळवळ, मानवी हक्कापासून वंचित राहण्याच्या समस्या, गरिबी, निरक्षरता, बेकारी, सामाजिक-सांस्कृतिक-धार्मिक प्रथा यासारख्या अडचणी, (हिंसाचार, भ्रष्टाचार, दहशदवाद, कामगारांचे शोषण, संरक्षित गुन्हेगारी इत्यादी) लोकशाही व्यवस्थेतील एकमेकांचे हक्क आणि मानवी प्रतिष्ठा व एकतेचा आदर करण्यासंबंधी प्रशिक्षणाची गरज व महत्व, नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम – 1955, मानवी हक्क संरक्षण अधिनियम-1993, कौटुंबिक हिंसाचारापासून महिलांचे संरक्षण अधिनियम-2005, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती (अत्याचारास प्रतिबंध) अधिनियम-1989, हुंडाबंदी अधिनियम-1961, महात्मा गांधी तंटामुक्ती अभियान.
  7. The Bombay Prohibition Act, 1949
  8. The Maharashtra Excise Manual, Volume-I
  9. The Maharashtra Excise Manual, Volume-II
  10. The Maharashtra Excise Manual, Volume-III

B. कर सहाय्यक, मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम । Tax Assistant Mains Syllabus:

कर सहाय्यक मुख्य परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा व पेपर 2 हा स्वतंत्र पेपर असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात. खाली कर सहाय्यक मुख्य परीक्षेचा दोन्ही पेपरचा अभ्यासक्रम दिला आहे.
The syllabus for Tax Assistant mains examination is given below.

Tax Assistant Mains Exam
पेपर क्र. 1

1. मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.
2. इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, Use of Idioms and phrases & their meaning and comprehension of passage.

पेपर क्र. 2

1. नागरिकशास्त्र – राज्य व्यवस्थापन (प्रशासन), नागरी व ग्रामीण व्यवस्थापन (प्रशासन)
2. भारतीय राज्यघटना – घटना कशी तयार झाली आणि घटनेच्या प्रस्तावनेमागची भूमिका व तत्वे, घटनेची महत्वाची कलमे/ठळक वैशिष्ट्ये, केंद्र व राज्य संबंध, निधर्मी राज्य, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे-शिक्षण, युनिफॉर्म सिव्हिल कोड, स्वतंत्र न्यायपालिका, राज्यपाल, मुख्यमंत्री व मंत्रिमंडळ-Role, अधिकार व कार्य, राज्य विधिमंडळ-विधानसभा, विधानपरिषद व त्यांचे सदस्य, अधिकार, कार्य व Role, विधी समित्या.
3. पंचवार्षिक योजना
4. चालू घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील
5. बुद्धिमापन चाचणी व मूलभूत गणितीय कौशल्य:
बुद्धिमापन चाचणी – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो याचा अंदाज घेण्याच्या दृष्टीने सदर प्रश्न विचारण्यात येतील.
मूलभूत गणितीय कौशल्य- Basic Numeracy/Numerical Skill-numbers and their relations, orders of magnitude etc. (Class X level)
6. अंकगणित – बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार, भागाकार, दशांश अपूर्णांक व टक्केवारी, गुणोत्तर व प्रमाण, वेळ व अंतर, नफा-तोटा, सूट, व्याज, वेळ व काम, आलेख, सरासरी, महत्वमापन व क्षेत्रमापन,इत्यादी.
7. पुस्तपालन व लेखाकर्म (Book-Keeping & Accountancy) – लेखाकर्म अर्थ, लेखा संज्ञा, द्विनोंद पद्धतीची मूलभूत तत्वे, लेखकर्माकरिता दस्तऐवज, रोजकीर्द, सहाय्यक पुस्तके, खतावणी, बँक मेळजुळणी पत्रक, तेरीज पत्रक, घसारा,अंतिम लेखे, वित्तीय विवरणपत्रके तयार करणे, नफा न कमविणाऱ्या संस्थांची खाती.
Book-keeping meaning & definition, Accounting terminology, Fundamentals of Double Entry, Source documents for accounting, Journal, Subsidiary Books, Ledger, Bank Reconciliation Statements, Trial Balance, Depreciation, Final Accounts, Preparing Financial Statements, Accounts of non-profit-making organizations.
8. आर्थिक सुधारणा व कायदे – पार्श्वभूमी, उदारीकरण, खाजगीकरण, जागतिकीकरण संकल्पना व त्याचा अर्थ आणि व्याप्ती, मर्यादा, केंद्र व राज्य स्तरावरील आर्थिक सुधारणा, WTO तरतुदी आणि सुधारणा आणि त्याचे भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील अपेक्षित परिणाम, प्रश्न व समस्या, GST, विक्रीकर, VAT.

C. लिपिक-टंकलेखक, मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम । Clerk-Typist Mains Syllabus:

लिपिक-टंकलेखक मुख्य परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा व पेपर 2 हा स्वतंत्र पेपर असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात. खाली कर सहाय्यक मुख्य परीक्षेचा दोन्ही पेपरचा अभ्यासक्रम दिला आहे.

The syllabus for Clerk-Typist mains examination is given below.

Clerk Typist Mains Exam
पेपर क्र. 1

1. मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.

2. इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, Use of Idioms and phrases & their meaning and comprehension of passage.

पेपर क्र. 2

1. सामान्य ज्ञान – इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र, इत्यादी.

2. बुद्धिमापन विषयक प्रश्न – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न.

3. गणित – अंकगणित, बीजगणित, भूमिती, सांख्यिकी.

4. सामान्य विज्ञान – भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र व पर्यावरण.

5. चालू घडामोडी – भारतातील व महाराष्ट्रातील.

6. माहिती व संपर्क तंत्रज्ञानासंबंधी प्राथमिक ज्ञान

7. क्रीडा व साहित्य क्षेत्रातील पुरस्कार व माहिती. (भारतातील व महाराष्ट्रातील)

8. माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2005.

D. उद्योग निरीक्षक मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम । Industries Inspector Mains Syllabus:

उद्योग निरीक्षक मुख्य परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा व पेपर 2 हा स्वतंत्र पेपर असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात. खाली कर सहाय्यक मुख्य परीक्षेचा दोन्ही पेपरचा अभ्यासक्रम दिला आहे.

The syllabus for Industries Inspector mains examination is given below.

Indusries Inspector Mains Exam

पेपर क्र. 1

  1. मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.
  2. इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, Use of Idioms and phrases & their meaning and comprehension of passage.

पेपर क्र. 2

  1. चालू घडामोडी – जागतिक तसेच भारतातील.
  2. बुद्धिमापन चाचणी – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न.
  3. भारतीय राज्यघटना – घटना कशी तयार झाली आणि घटनेच्या प्रस्तावनेमागची भूमिका व तत्वे, घटनेची महत्वाची कलमे/ठळक वैशिष्ट्ये, केंद्र व राज्य संबंध, निधर्मी राज्य, मूलभूत हक्क व कर्तव्ये, राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्वे-शिक्षण, युनिफॉर्म सिव्हिल कोड, स्वतंत्र न्यायपालिका, राज्यपाल, मुख्यमंत्री व मंत्रिमंडळ-Role, अधिकार व कार्य, राज्य विधिमंडळ-विधानसभा, विधानपरिषद व त्यांचे सदस्य, अधिकार, कार्य व Role, विधी समित्या.
  4. माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015
  5. संगणक व माहिती तंत्रज्ञान – आधुनिक समाजातील संगणकाची भूमिका, वेगवेगळ्या क्षेत्रातील जीवनात संगणकाचा वापर, दाता कम्युनिकेशन, नेटवर्किंग आणि वेब टेक्नॉलॉजी, सायबर गुन्हे व त्यावरील प्रतिबंध, नवीन उद्योग म्हणून माहिती तंत्रज्ञानाचा निरनिराळ्या सेवा सुविधांची माहिती मिळवण्यासाठी होणार उपयोग, भारतातील माहिती तंत्रज्ञान उद्योगाची वाढ व त्याचा दर्जा, शासनाचे कार्यक्रम – जसे मीडिया लॅब आशिया, विद्या वाहिनी, ज्ञान वाहिनी, सामूहिक माहिती केंद्र इत्यादी, माहिती तंत्रज्ञान उद्योगातील मूलभूत प्रश्न व त्याचे भवितव्य.
  6. अ) भारतातील औद्योगिक धोरण, महाराष्ट्राचे औद्योगिक धोरण, उद्योजकता विकास व रोजगार निर्मिती, औद्योगिक समुह विकास (Cluster)

ब) उद्योग व्यवस्थापन, विपणन व्यवस्थापन, ताळेबंद अहवाल, प्रकल्प अहवाल व आर्थिक विश्लेषण, उद्योगासाठी आवश्यक परवाने/कर कायदे, स्थानिक लोकांना रोजगार प्राधान्य, सूक्ष्म, लघु उद्योगांना वित्तीय सहाय्याच्या योजना.

क) राष्ट्रीयकृत व अनुसूचित बँकांमार्फत उद्योगांना वित्तीय सहाय्य्य, भारतीय रिझर्व्ह बँक -लघु उद्योगांसाठीचे वित्तीय धोरण

  1. अ) उद्योग (विकास व नियमन) अधिनियम 1951, औद्योगिक उपक्रमांची नोंदणी.

ब. औद्योगिक उपक्रम (माहिती व आकडेवारी गोळा करणे) नियम 1959.

क. सूक्ष्म, लघु व मध्यम उपक्रम अधिनियम-2006 व औद्योगिक सुकतात परिषद नियम व कार्यप्रणाली.

  1. अ. आयात-निर्यात धोरण, विशेष आर्थिक क्षेत्र अधिनियम.

ब. इंडियन पेटंट ऍक्ट 1911, इंडियन ट्रेंड अँड मर्चंट ऍक्ट 1958, फॅक्टरीज ऍक्ट 1948, बॉंबे इलेक्ट्रिसिटी ऍक्ट 1958 व सुधारणा.

  1. आजारी लघु व मोठया उद्योगांचे पुनर्वसन धोरण, राष्ट्रीय कंपनी विधी अधिकरण (NCLT)
  2.  महाराष्ट्र औद्योगिक विकास-महामंडळ (MIDC), SICOM, KVIB, KVIC, MPCB, MSSIDC, भांडार खरेदी धोरण.

E. तांत्रिक सहाय्यक मुख्य परीक्षा अभ्यासक्रम । Technical Assistant Mains Syllabus:

तांत्रिक सहाय्यक मुख्य परीक्षेमध्ये दोन पेपर असतात. पेपर 1 हा संयुक्त प्रकारचा व पेपर 2 हा स्वतंत्र पेपर असतो. पेपर 1 व पेपर 2 दोन्ही 100 गुणांचे पेपर असतात. खाली कर सहाय्यक मुख्य परीक्षेचा दोन्ही पेपरचा अभ्यासक्रम दिला आहे.
The syllabus for Technical Assistant mains examination is given below.

Technical Assistant Mains Exam

पेपर क्र. 1

1. मराठी: सर्वसामान्य शब्दसंग्रह, वाक्यरचना, व्याकरण, म्हणी व वाक्प्रचार यांचा अर्थ आणि उपयोग तसेच उताऱ्यावरील प्रश्नांची उत्तरे.
2. इंग्रजी: Common Vocabulary, Sentence structure, Grammar, Use of Idioms and phrases & their meaning and comprehension of passage.


पेपर क्र. 2
1. सामान्य ज्ञान – इतिहास, भूगोल, नागरिकशास्त्र, चालू घडामोडी, इत्यादी.
2. बुद्धिमापन विषयक प्रश्न – उमेदवार किती लवकर व अचूकपणे विचार करू शकतो हे आजमावण्यासाठी प्रश्न.
3. मूलभूत गणितीय कौशल्य व सांख्यिकी कौशल्य – गुणाकार भागाकार, दशांश, टक्केवारी, सूट व व्याज
4. माहिती अधिकार अधिनियम, 2005 व महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, 2015
5. संगणक व माहिती तंत्रज्ञान – आधुनिक समाजातील संगणकाची भूमिका, वेगवेगळ्या क्षेत्रातील जीवनात संगणकाचा वापर, दाता कम्युनिकेशन, नेटवर्किंग आणि वेब टेक्नॉलॉजी, सायबर गुन्हे व त्यावरील प्रतिबंध, नवीन उद्योग म्हणून माहिती तंत्रज्ञानाचा निरनिराळ्या सेवा सुविधांची माहिती मिळवण्यासाठी होणार उपयोग, भारतातील माहिती तंत्रज्ञान उद्योगाची वाढ व त्याचा दर्जा, शासनाचे कार्यक्रम – जसे मीडिया लॅब आशिया, विद्या वाहिनी, ज्ञान वाहिनी, सामूहिक माहिती केंद्र इत्यादी, माहिती तंत्रज्ञान उद्योगातील मूलभूत प्रश्न व त्याचे भवितव्य.
6. विमा विषयक ज्ञान – विमा विषयक संकल्पना व उत्क्रांती (The Concept of Insurance & its evolution)
विमा बाजार (Insurance Market)
विमा शब्दावली (Insurance Terminology)
विमा नियमन आणि विकास प्राधिकरण (संकल्पना, स्थापना, उद्दिष्ट्ये, कार्य व्याप्ती व अधिकार)
7. विमा संचालनालयाची माहिती (नागरिकांची सनद) – (महाराष्ट्र शासनाच्या संकेतस्थळावर माहिती अधिकार अंतर्गत उपलब्ध)

नकारात्मक गुणदान । Negative Marking of MPSC Group C Exam

  1. प्रत्येक चुकीच्या उत्तराकरिता 25% किंवा ¼ एवढे गुण एकूण गुणांमधून वजा/कमी करण्यात येतील.
  2. एखाद्या प्रश्नाची एकापेक्षा अधिक उत्तरे दिली असल्यास अशा प्रश्नाचे उत्तर चुकीचे समजण्यात येऊन त्या प्रश्नाच्या उत्तराकरिता 25% किंवा ¼ एवढे गुण एकूण गुणांमधून वजा/कमी करण्यात येतील.
  3. वरीलप्रमाणे कार्यपद्धतीचा अवलंब करताना एकूण अंतिम गुणांची बेरीज अपूर्णांकातच राहील व पुढील कार्यवाही त्याच्या आधारे करण्यात येईल.
  4. एखाद्या प्रश्नाचे उत्तर अनुत्तरित असेल तर, अशा प्रकरणी नकारात्मक गुणांची पद्धत लागू असणार नाही.

प्रत्येक चुकीच्या उत्तराकरिता 25% किंवा ¼ एवढे गुण एकूण गुणांमधून वजा/कमी करण्यात येतील.

महाराष्ट्र गट क सेवा परीक्षा एकूण दोन टप्यांत घेण्यात येते.

  1. पूर्व परीक्षा - 100 गुण
  2. मुख्य परीक्षा - 200 गुण

मुख्य परीक्षेत पेपर क्र.1 संयुक्त प्रकारचा व पेपर क्र.2 स्वतंत्र प्रकारचा असतो.

Be the first to comment on "महाराष्ट्र गट-क परीक्षा अभ्यासक्रम । MPSC Group-C Syllabus"

Leave a comment

Chat with us